Ceremonialne kakao vs. zwykłe kakao - dlaczego to nie to samo

Każdy zna kakao. Kojarzy się z dzieciństwem, z zimowymi wieczorami, z ciepłem. Ale dla wielu osób sięgnięcie po kakao ceremonialne po raz pierwszy było doświadczeniem kompletnie różnym od wszystkiego, co znały pod tą nazwą. Jakby dwie zupełnie inne rośliny nosiły to samo imię.

I w pewnym sensie tak jest. Kakao ceremonialne to coś znacznie starszego, bogatszego i głębszego niż to, co większość z nas miała w kubku przez całe życie. Ta historia zaczyna się setki lat przed wynalezieniem czekolady mlecznej.

Skąd pochodzi kakao ceremonialne?

Kakao (Theobroma cacao) to drzewo pochodzące z Ameryki Środkowej i Południowej. Jego nazwa naukowa Theobroma oznacza dosłownie "pokarm bogów". Nie jest to przypadek. Dla cywilizacji Majów, Azteków, Olmeków i wielu innych kultur prekolumbijskich kakao było substancją sakralną: używaną w rytuałach, ofiarach, ceremoniach przejścia, a także jako środek płatniczy i leczniczy.

Kakao w tych tradycjach nigdy nie było słodkie. Pijano je jako gorzki, ciemny napój zmieszany z wodą, często z dodatkiem chili, wanilii, ziół i kwiatów. Było ofiarowywane bóstwom, podawane wojownikom przed bitwą i kapłanom przed rytuałami. To właśnie tę formę minimalnie przetworzoną, pełną, bogatą w aktywne składniki dziś nazywamy kakao ceremonialnym.

Co to właściwie znaczy "ceremonialne"?

To pytanie, które wielu ludzi zadaje słusznie bo samo słowo "ceremonialne" bywa dziś nadużywane jako etykieta marketingowa. Warto więc rozumieć, czym naprawdę różni się kakao ceremonialne od zwykłego proszku kakaowego.

Odmiana i uprawa

Kakao ceremonialne pochodzi z ziaren criollo lub heirloom odmian kakao uważanych za najszlachetniejsze, uprawiane w tradycyjny sposób, bez masowych ingerencji genetycznych. Ziarna są fermentowane (co aktywuje i zmienia część związków bioaktywnych), a następnie suszone w niskich temperaturach, żeby zachować możliwie najwięcej naturalnych składników odżywczych.

Przetwarzanie klucz do różnicy

Zwykłe kakao to, które kupuje się w supermarkecie jako proszek przechodzi intensywną obróbkę termiczną i holenderski alkalizowany proces przetwarzania. Ten proces usuwa kwasowość i goryczność, ale przy okazji niszczy znaczną część aktywnych fitoskładników: flawonoidy, teobrominy, anandamid, magnez i wiele innych. Zostaje smak ale bez głębi.

Kakao ceremonialne zawiera wszystkie te składniki w pełni. I to właśnie one odpowiadają za to, że działanie kakao ceremonialnego jest tak wyraźnie inne od tego, co znamy z kubka.

Jak kakao ceremonialne działa na ciało i umysł?

Efekty są subtelniejsze niż przy innych narzędziach ceremonialnych ale realne i warte uwagi.

Teobromina energia serca

Teobromina (nie mylić z kofeiną) to główny alkaloid kakao. Działa rozszerzająco na naczynia krwionośne, delikatnie stymuluje układ nerwowy i sercowo-naczyniowy, ale bez skoków i bez nerwowości charakterystycznej dla kawy. Efektem jest łagodna, długa i czysta energia wielu ludzi opisuje ją jako "energię serca": otwartość, ciepło, gotowość do działania bez napięcia.

Anandamid i pozostałe składniki aktywne

Anandamid znany też jako "cząsteczka błogości" to endogenny kannabinoid, który naturalnie pojawia się w kakao i który ludzki mózg produkuje m.in. po intensywnym wysiłku fizycznym. W pełnym, nieprzetworzonym kakao jest go wystarczająco dużo, żeby odczuć subtelną poprawę nastroju i poczucie lekkości. Magnez, żelazo, cynk i miedź dopełniają obraz kakao to jedno z najbogatszych naturalnych źródeł magnezu, który jest niezbędny dla układu nerwowego i wielu procesów enzymatycznych.

Czakra serca i wymiar duchowy

Na poziomie duchowym i ceremonialnym kakao jest tradycyjnie łączone z centrum serca czwartą czakrą w systemach energetycznych. Wiele osób podczas ceremonii kakao doświadcza ciepła w klatce piersiowej, otwierania się na emocje, łatwiejszego przepływu uczuć i głębszego kontaktu z sobą.

Jak przeprowadzić własną ceremonię kakao w domu?

Ceremonia kakao nie musi odbywać się w grupie ani z szamanem. Można przeprowadzić ją samemu z intencją, świadomością i szacunkiem dla rośliny.

Przygotowanie przestrzeni

Zacznij od przygotowania miejsca. Wyłącz telefon, zapal świecę, przygotuj przestrzeń, w której będziesz mógł siedzieć spokojnie przez przynajmniej godzinę. Możesz zapalić kadzidło lub palo santo.

Przygotowanie napoju

Standardowa dawka ceremonialna to około 40–42 gramów na osobę. Dla osób wrażliwych, na początku, można zacząć od 20–30 gramów. Zetrzyj lub połam kakao, umieść w garnuszku i dodaj ciepłą wodę lub mleko roślinne temperatura nie powinna przekraczać 70°C, żeby nie niszczyć aktywnych składników. Mieszaj do całkowitego rozpuszczenia. Możesz dodać odrobinę cynamonu, szczypty chili, wanilii lub pieprzu cayenne zależnie od tradycji, którą czujesz.

Intencja i ceremonia

Kiedy kakao jest gotowe, usiądź, zamknij oczy i weź kilka głębokich oddechów. Przed pierwszym łykiem możesz wyrazić intencję cicho lub w myślach. Co chcesz poczuć? Co chcesz otworzyć? Jakie pytanie niesiesz w sobie? Pij powoli. Siedź z napojem, nie rób przy tym nic innego. Pozwól ciału i umysłowi reagować naturalnie.

Dla kogo ceremonialne kakao?

Kakao ceremonialne to jedno z najbardziej dostępnych i łagodnych narzędzi ceremonialnych. Jest bezpieczne dla większości osób, naturalne, nieuzależniające i może być stosowane regularnie. Sprawdza się doskonale jako praktyka towarzysząca medytacji, journalingowi, pracy twórczej, jodze czy po prostu chwilom głębszego skupienia.

Jedyne ważne ograniczenie: osoby przyjmujące leki antydepresyjne z grupy SSRI lub MAO-inhibitory powinny ostrożnie podejść do wyższych dawek ze względu na zawartość monoaminooksydazy w kakao. Przy niskich dawkach ryzyko jest minimalne, ale warto mieć tę wiedzę.

Na koniec

Ceremonialne kakao to dowód na to, że coś znajomego może okazać się zupełnie nowe jeśli dotrze się do jego korzeni. Być może nie zmienia to, czym jest kakao dla świata. Ale z pewnością może zmienić to, czym staje się dla ciebie.